جهت تأمین مالی پروژههای زیربنایی توسعهای؛
نحوه انتشار یک و نیم میلیارد یورو اوراق صکوک اسلامی و مشارکت ارزی تصویب شد
تاریخ انتشار : 1389.6.8
دولت، آییننامه اجرایی انتشار حداکثر یک میلیارد و پانصد میلیون یورو اوراق صکوک اسلامی و یا اوراق مشارکت در بازارهای مالی بینالمللی در سال جاری را به تصویب رساند.
به گزارش گروه دريافت خبر خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، به نقل از پايگاه اطلاعرساني دولت، در جزء (ب) بند (٣) ماده واحده قانون بودجه سال ١٣٨٩ کل کشور، به دولت اجازه داده شده پس از بررسي شرايط صدور اوراق صکوک اسلامي و يا اوراق مشارکت به صورت ارزي دولتي و با تأييد معاونت برنامهريزي و نظارت راهبردي رييسجمهور نسبت به صدور حداکثر يک ميليارد و پانصد ميليون يورو اوراق صکوک اسلامي و يا اوراق مشارکت جهت تأمين مالي پروژههاي زيربنايي توسعهاي انتفاعي مربوط به شرکتهاي دولتي (از جمله طرحهاي آب و خاک و کشاورزي) اولويتدار در بازارهاي مالي بينالمللي اقدام کند.
در همين راستا، هيات وزيران در جلسه مورخ ١٠/ ٥/ ١٣٨٩ بنا به پيشنهاد معاونت برنامهريزي و نظارت راهبردي رييسجمهور، بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران و وزارت امور اقتصادي و دارايي «آييننامه اجرايي جز (ب) بند (٣) ماده واحده قانون بودجه سال ١٣٨٩ کل کشور» را به تصويب رساند.
تامين مالي پروژههاي اولويتدار
طبق اين آييننامه، اوراق مشارکت ارزي شامل اوراق بهادار ارزي (کاغذي يا الکترونيکي) بينام يا با نام است که به موجب قانون به عنوان ابزار مالي جهت تجهيز و تأمين منابع ارزي از بازارهاي بينالمللي براي مدت معيني بر اساس عقد شرکت منتشر ميشود.
بر اساس اين مصوبه، پروژههاي زيربنايي توسعهاي انتفاعي اولويتدار که از منابع حاصل از فروش اوراق مشارکت ارزي برخوردار خواهند شد، شامل پروژههاي شرکتهاي دولتي است که توسط بالاترين مقام دستگاه اجرايي (وزير / رييس سازمان) پيشنهاد و به تأييد معاونت برنامهريزي و نظارت راهبردي ميرسد. بخشي از منابع مالي مورد نياز اينگونه پروژهها از محل وجوه به دست آمده از فروش اوراق مشارکت ارزي تأمين مالي ميشود.
اين گونه پروژهها بايد پس از شروع بهرهبرداري علاوه بر تأمين هزينههاي جاري و استهلاک سرمايه، سود مناسبي را عايد نمايد که بين دارندگان اوراق مشارکت ارزي و ناشر به نسبت سرمايهگذاري انجام شده تسهيم ميگردد.
نحوه صدور اوراق
بر اساس آييننامه نحوه انتشار اوراق صکوک اسلامي، مشخصات فني اوراق مشارکت ارزي شامل مبلغ، تاريخ و ترکيب انتشار و ارزش اسمي قطعات، سررسيد سود، نرخ سود عليالحساب، تعيين امضاهاي مجاز، چگونگي چاپ و صدور، مدت انتشار، چگونگي بازخريد اوراق مشارکت ارزي پيش از سررسيد، مقاطع پرداخت سود و چگونگي پرداخت آن، با نام يا بينام بودن اوراق مشارکت ارزي، چگونگي نگهداري اوراق مشارکت ارزي فروش نرفته، نحوه معامله اوراق در بورسها، تعيين تکليف اوراق پس از بازخريد و غيره پس از بررسي و ارزيابي بازارهاي بينالمللي و شرايط بازارهاي سرمايه به تأييد کارگروه (مرکب از نمايندگان معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي، وزارت امور اقتصادي و دارايي و بانک مرکزي) ميرسد.
تمديد مهلت عرضه اوراق مشارکت ارزي به پيشنهاد بانک عامل و با موافقت بانک مرکزي امکانپذير است.
ميزان (سقف) اوراق مشارکت ارزي قابل انتشار براي پروژههاي موضوع اين آييننامه در مورد هر يک از دستگاههاي اجرايي ظرف يک ماه پس از دريافت پروژهها توسط معاونت برنامهريزي و نظارت راهبردي رييسجمهور بررسي و در صورت تأييد، به بانک مرکزي اعلام ميشود.
بانک عامل به عنوان شخص ثالث مکلف است نسبت به بازخريد اوراق مشارکت ارزي قبل از سررسيد، از محل منابع در اختيار از سوي ناشر (معادل پنج درصد مبلغ انتشار) به قيمت اسمي (قيمت ثبت شده روي ورقه اوراق مشارکت ارزي) رأساً و يا از طريق کارگزار اقدام کند.
گفتني است ناشر شامل شرکتهاي دولتي است که به موجب قانون، اجازه انتشار اوراق مشارکت ارزي را دارند.
در صورتي که در بازار اوليه، اوراق مشارکت ارزي توسط سرمايهگذاران خريداري نشود، بانک عامل و حسب مورد کارگزار مکلفند اوراق مشارکت ارزي فروش نرفته را در قيمت اسمي در روز عرضه به خود بفروشند. کارگزار مکلف است وجوه آن را به حساب بانک عامل انتقال دهد.
طبق اين مصوبه، بانک عامل و يا حسب مورد کارگزار مکلفند در تاريخ سررسيد کوپن سود عليالحساب و اصل مبلغ اوراق مشارکت ارزي، نسبت به پرداخت وجوه پس از دريافت همان مبلغ از بانک عامل اقدام نمايد.
ناشر موظف است طبق اعلام بانک عامل، وجوه لازم را جهت پرداخت سود عليالحساب و اصل اوراق مشارکت ارزي، در سررسيدههاي مربوط تأمين و در اختيار بانک عامل قرار دهد.
هرگونه تأخير در تأمين منابع فوق، مشمول پرداخت وجه التزام تأخير تأمين منابع به ميزان مقرر در قرارداد عامليت خواهد شد.
به منظور حفظ سرمايهگذاران و حصول اطمينان از صحت عمليات ناشر در پروژه، امين (سازمان حسابرسي) مکلف است نسبت به مصرف وجوه و نگهداري حسابها و صورتهاي مالي و عملکرد اجرايي ناشر و در نهايت محاسبه و اعلام سود قطعي پروژه به موجب قرارداد منعقد شده با بانک مرکزي به طور مستمر رسيدگي و اظهارنظر کند.
بانک مرکزي وظايف و اختيارات امين و ميزان حقالزحمه خدمات مربوط را که ناشر مکلف به پرداخت آن است، طي قرارداد منعقد شده با امين تعيين مينمايد.
دارندگان اوراق مشارکت ارزي به نسبت قيمت اسمي و مدت زمان مشارکت، در نتيجه مالي حاصل از اجراي پروژههاي مربوط سهيم خواهند بود.
هر ورقه مشارکت ارزي (کاغذي يا الکترونيکي) نشان دهنده ميزان قدرالسهم دارنده آن در مشارکت است.
با فروش اوراق مشارکت ارزي، رابطه وکيل و موکل بين ناشر و خريدار اوراق محقق ميشود. ناشر به وکالت از طرف خريداران اوراق مشارکت ارزي ميتواند نسبت به مصرف وجوه حاصل از فروش اوراق مشارکت ارزي جهت اجراي پروژه و خريد و فروش هرگونه کالا، خدمات و دارايي مربوط به پروژه اقدام کند.
انتقال اوراق به اختيار تفويضي تحت عنوان وکالت خدشه وارد نکرده و اين رابطه تا سررسيد اوراق بين ناشر و دارندگان اوراق، نافذ و معتبر است.
به استناد ماده (١٠) قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت ـ مصوب ١٣٧٦ـ، مصرف وجوه حاصل از واگذاري اوراق مشارکت ارزي در غير اجراي پروژههاي مربوط، در حکم تصرف غيرقانوني در وجوه و اموال عمومي محسوب خواهد شد.
ناشر موظف است پس از تصويب مجمع عمومي يا شوراي عالي شرکتهاي مربوط و تأييد معاونت برنامهريزي و نظارت راهبردي که متضمن اجازه انتشار اوراق مشارکت ارزي ميباشد، گزارش توجيهي فني ـ اقتصادي و مالي پروژه را که به تأييد بانک عامل نيز رسيده است، جهت کسب مجوز انتشار به بانک مرکزي ارايه کند.
بانک عامل به منظور حصول اطمينان از پرداخت اصل اوراق مشارکت ارزي و سودهاي متعلقه در سررسيد، مکلف به اخذ تضمينهاي لازم و کافي از ناشر است.
تبصره ـ ناشر، بازپرداخت تعهدات مالي ناشي از انتشار اوراق مشارکت ارزي را از طريق بانک عامل تضمين ميکند.
مابهالتفاوت سود قطعي و عليالحساب پروژه با هماهنگي بانک مرکزي توسط امين پروژه ظرف پنج ماه پس از سررسيد اوراق مشارکت ارزي محاسبه ميشود.
مابهالتفاوت مذکور يک ماه پس از محاسبه سود قطعي توسط امين پروژه و تأييد بانک مرکزي از سوي ناشر توسط بانک عامل به آخرين دارندگان برگه تسويه حساب نهايي اوراق مشارکت ارزي پرداخت ميشود.
ناشر، پس از تأييد بانک مرکزي، ميتواند ضمن قرارداد مشارکت اعلام کند که در صورت تحقق سود قطعي مازاد بر سود عليالحساب، درصدي از سود مازاد را با توجه به سهمالشرکه دارندگان اوراق مشارکت ارزي و ناشر تقسيم و باقي مانده آن را به عنوان حق مديريت برداشت کند تا جزء منابع ناشر محسوب شود.
چنانچه پروژه کمتر از سود عليالحساب پيشبيني شده عملکرد داشت، ناشر موظف است تفوت حاصل شده را به دارندگان اوراق مشارکت ارزي هبه کند.
امين موظف است گزارش وضعيت مالي و عملکرد اجرايي پروژه را که مربوط به مصرف وجوه، نگهداري حسابها و صورتهاي مالي پروژه ميباشد، حداقل هر شش ماه يک بار طبق قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران پس از تأييد بانک مرکزي در پايگاه اطلاعرساني خود منتشر کند.
امين مکلف است نسبت به مقررات و ضوابط حاکم بر معاملات ناشر در پروژه همچنين انطباق معاملات انجام شده با ضوابط و مقررات مربوط رسيدگي و اظهارنظر کند.
امين همچنين مکلف است ظرف مدتي که به موجب قرارداد منعقد شده با بانک مرکزي تعيين ميشود، نسبت به کفايت روشهاي حسابداري ناشر در پروژه رسيدگي و اظهارنظر کند.
ناشر حق تبديل منابع حاصل از فروش اوراق مشارکت ارزي به واحد پول رسمي کشور ايران را ندارد.
خريد و فروش اوراق مشارکت در بازار اوليه و ثانويه صرفاً ارزي است و ماده ٢٠ خريد و فروش ثانويه اوراق مشارکت ارزي نيز صرفاً در بازارهاي مالي بينالمللي امکانپذير ميباشد.
دريافت مجوز اوراق مشارکت ارزي از سوي ناشر، قبول عامليت توسط بانک عامل و انعقاد قرارداد حسابرسي به عنوان امين پروژه به منزله قبول آثار و تعهدات ناشي از مقررات اين آييننامه است.
قانون حاکم بر مفاد اين آييننامه و قراردادهاي مربوط به آن، قانون کشور جمهوري اسلامي ايران است و در صورت بروز هرگونه اختلاف نيز صرفاً دادگاه هاي جمهوري اسلامي ايران صالح به رسيدگي ميباشند.
اين مصوبه توسط محمدرضا رحيمي معاون اول رييسجمهور ابلاغ شده است.